تعریف سرقفلی و پیشینه تاریخی آن

از آنجا كه سرچشمه و منشا پدیدار شدن اصطلاحی به نام "سرقفلي" اولين بار در عرف پديدار شد و در واقع مفهوم سرقفلي به نوعي زاده عرف است و حتي وجود سرقفلي در عرف علت اصلي پيش بيني آن در قانون بوده، بررسي سرقفلي به عنوان يك پديده حقوقي عرفي در فرهنگ لغات كه به مفهوم لغوي الفاظ مي پردازند اجتناب ناپذير است.

معانی سرقفلی در فرهنگ لغت

- سرقفلی پولي ست كه علاوه بر كرايه دكان يا خانه يا امثال آن ها كرايه كننده در اول به مالك يا به كرايه كننده اول مي دهد.(فرهنگ نظام)

- سرقفلی وجهي ست كه از كرايه دار خانه و دكان علاوه بر كرايه دريافت كنند و آن مزد كشيدن قفل است و داخل در كرايه نيست.(فرهنگ نفيسي مرحوم ناظم الاطباء)

- سرقفلی را پولي مي داند كه شخصي به شخصي مي دهد تا خانه يا دكان را كه در اجاره دارد به وي واگذار نمايد آنچه از تعاريف ذكر شده برمی آید اين است كهاولاً: مفهوم سرقفلي در لغت هم در خصوص محل مسكوني و هم در خصوص محل تجارت كاربرد داشته است؛ثانياً:از نظر لغوي سرقفلي مبلغي است كه به مالك يا مستأجر از طرف مستأجر بعدي پرداخت مي شود و بالاخره گاهي هم سرقفلي را به حق آب و گل و حقي كه به جهت جمع آوري مشتري و رونق كسب حاصل شده تعريف نموده اند. آنچه مسلم است به دست دادن مفهوم اخير از سرقفلي همان طور كه بعداً خواهد آمد با معناي حق كسب و پيشه و تجارت موافق تر است. بنابراين، فرهنگ نویسانی كه سرقفلي را مبلغي مي دانند كه مستأجر به مالك و مستأجر ثاني به مستأجر اول مي پردازد به مفهوم اصطلاحي آن نزديك ترند اگرچه بحث در مبناي پرداخت مبلغ از طرف مستأجر دوم به مستأجر اول اين تعريف را هم مواجهه با ايراد خواهد نمود؛ زيرا اگر مبناي پرداخت را جمع آوري مشتري و رونق كسب بدانيم مفهوم حق كسب و پيشه نمايان خواهد شد.(فرهنگ عميد)

- <<سرقفلي [سَ قُ] [اِ مركب] چيزي كه از كرايه دار سراي كرايه حويلي يا دكان بگيرند و آن مزد گشودن قفل است كه داخل كرايه نيست (آنندراج) حق آب و گل حقي كه مستأجر را پيدا آيد در دكان و يا حمام و يا كاروانسرايي و امثال آن و او آن حق را به مستأجر بعد از خود تواند فروخت>>. به بیان ساده تر می توان گفت سرقفلي به حق آب و گل و حقي كه به جهت جمع آوري مشتري و رونق كسب حاصل شده است نسبت داده می شود.(دهخدا)

تاریخچه

در مورد پيشينه تاريخي دقیق سرقفلي و اينكه چطور و از کدام نقطه آغاز شده اطلاعات جامعی در دست نيست اما آنچه مسلم است این است که عمر سرقفلي در حقوق ايران چنان طولاني نيست. اگرچه بنا به استنتاج برخي حقوقدانان سرقفلي از لحاظ عرفي مبتني بر مراضعات طرفين بوده و داراي عمر طولاني مي باشد. بنابراين ريشه هاي حضور سرقفلي را بايد قبل از قانون گذاری در ايران جستجو كرد كه مردم فارغ از قانون و مقررات با قبول آن به صورت كاملاً ارادي آن را در روابط استيجاري خود لحاظ مي كردند.اگرچه سرقفلي در عرف داراي عمر نسبتاً طولاني است اما اطلاعات كاملي در خصوص چگونگي رواج آن وجود ندارد و اينكه اين تأسيس تحت تأثير چه عواملي به وجود آمده و وجه تسميه آن چيست؟

منشا پیدایش اولیه سرقفلی

برخي معتقد هستند كه: <<با تخريب بخشي از تهران قديم به نام سنگلاخ، لاجرم محل های كسبي در اين منطقه نيز مورد تخريب قرار گرفت و كسبه مغازه هاي مزبور براي دستيابي به محل های كسبي جديد با پرداخت وجوهي علاوه بر مال الاجاره به صاحبان املاك موفق شدند مغازه هایی را در محل های موردنظر خود اجاره كنند. اين موضوع تدريجاً به صورت يك سنت درآمد و وجه مذكور به نام "سرقفلي" در بين مالكين مغازه ها و كسبه و بعداً در بين مردم مشهور گرديد.

حق كسب و پيشه

به نظر مي رسد حق كسب و پيشه نيز قبل از ورود به حيطه قانون، ريشه عرفي داشته است. طوري كه بعد از اجاره يك محل و رونق كسب مستأجر در محل، كه چه بسا با تحمل هزينه و صرف وقت زياد همراه بوده باشد اين موضوع از ديد عرف دور نمانده و مردم آن را به رسميت شناختند كه تدريجاً با ورود به حوزه قانون رنگ و بوي بيشتري به خود گرفت و تحت عنوان حق كسب و پيشه و تجارت درآمد.

اطلاعات جامع تر را از اینجا بخوانید.

مهریه یعنی چه و آیا زندان دارد؟ + قوانین مهم

ارش البکاره و شرایط آن

جرم توهین و افترا

سرقفلي ,كه ,مي ,مستأجر ,مفهوم ,فرهنگ ,كه به ,سرقفلي در ,و رونق ,رونق كسب ,سرقفلي به

مشخصات

تبلیغات

محل تبلیغات شما

آخرین مطالب این وبلاگ

آخرین ارسال ها

محل تبلیغات شما محل تبلیغات شما

برترین جستجو ها

آخرین جستجو ها

تبلیغات متنی
juybaresravan khanehoshmandbama kirkgisanmei majidgsm naghshetoranj powerpointer banochat1 simorghika holdstreetlights